ഫോൺ മുതൽ എ.ടി.എം കാർഡ് വരെ... നഷ്ടമായാൽ... എന്ത് ചെയ്യണം? എളുപ്പം തിരിച്ചു കിട്ടുമോ?

മൊബൈൽ ഫോൺ, ആധാർ, എ.ടി.എം കാർഡ്, വാഹനത്തിന്റെ താക്കോൽ...ഇതൊക്കെ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ എന്തു ചെയ്യണം!!!
"അയ്യോ... എവിടെ പോയി?"
ജീവിതത്തിൽ പലപ്പോഴും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ചോദ്യം ഇതായിരിക്കും. ഓഫീസിലേക്കോ യാത്രയ്ക്കോ ഇറങ്ങാൻ നേരത്ത് വാഹനത്തിന്റെ താക്കോൽ കാണാനില്ല. ബസിൽ നിന്നിറങ്ങിയപ്പോൾ മൊബൈൽ ഫോൺ കൈവശമില്ലെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു. പേഴ്‌സ് തുറന്നപ്പോൾ ബാങ്ക് കാർഡോ ആധാർ കാർഡോ കാണാനില്ല.
അത്തരം നിമിഷങ്ങളിൽ പലരും ആദ്യം ചെയ്യുന്നത് പരിഭ്രാന്തരാകുകയാണ്. എന്നാൽ നഷ്ടപ്പെട്ടത് എത്ര വിലപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും, ശരിയായ സമയത്ത് ശരിയായ നടപടി സ്വീകരിച്ചാൽ ഭൂരിഭാഗം പ്രശ്നങ്ങളും വലിയ നഷ്ടമില്ലാതെ പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും.
ഇന്ത്യയിൽ കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ ഡിജിറ്റലായതോടെ, പ്രധാന രേഖകളും ഉപകരണങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ടാലുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ  ലളിതമായിട്ടുണ്ട്.
നിലവിലുള്ള ഔദ്യോഗിക സംവിധാനങ്ങൾ പ്രകാരം വിവിധ രേഖകളും ഉപകരണങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ സ്വീകരിക്കേണ്ട പ്രധാന നടപടികൾ ഇവയാണ്.

1. മൊബൈൽ ഫോൺ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ
ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു മൊബൈൽ ഫോൺ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒരു ഉപകരണം മാത്രം നഷ്ടപ്പെടുന്നതല്ല. ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ, ഡിജിറ്റൽ പണമിടപാടുകൾ, വ്യക്തിഗത ചിത്രങ്ങൾ, രേഖകൾ, സാമൂഹിക മാധ്യമ അക്കൗണ്ടുകൾ തുടങ്ങി നിരവധി വിവരങ്ങൾ അതിലുണ്ടാകും.
അതിനാൽ ഫോൺ നഷ്ടപ്പെട്ടതായി മനസ്സിലായ ഉടൻ തന്നെ മൊബൈൽ സേവനദാതാവിനെ ബന്ധപ്പെട്ട് സിം കാർഡ് പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കണം. ഇതിലൂടെ നിങ്ങളുടെ നമ്പർ മറ്റൊരാൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല.
തുടർന്ന് സമീപത്തെ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ പരാതി നൽകണം. ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഓൺലൈനായി പരാതിയും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. പരാതിയുടെ പകർപ്പ് സൂക്ഷിക്കുന്നത് പിന്നീട് ആവശ്യമായി വരും.
അതിനുശേഷം കേന്ദ്ര ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ വകുപ്പിന്റെ മൊബൈൽ കണ്ടെത്തൽ സംവിധാനത്തിൽ അപേക്ഷ നൽകി ഫോണിന്റെ ഐ.എം.ഇ.ഐ. നമ്പർ ഉപയോഗിച്ച് ഉപകരണം രാജ്യത്തെ മൊബൈൽ ശൃംഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കാത്തവിധം തടയാം. പിന്നീട് ഫോൺ തിരികെ ലഭിച്ചാൽ ഇതേ സംവിധാനത്തിലൂടെ വീണ്ടും പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കാനും കഴിയും.

2. ആധാർ കാർഡ് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ
ആധാർ കാർഡ് നഷ്ടപ്പെട്ടാലും ആധാർ നമ്പർ നഷ്ടമാകില്ല. അതിനാൽ അനാവശ്യമായി ഭയപ്പെടേണ്ട സാഹചര്യമില്ല.
മൊബൈൽ നമ്പർ ആധാറുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ഔദ്യോഗിക ആധാർ സേവനങ്ങളിലൂടെ നമ്പർ തിരിച്ചെടുക്കാനും ഇലക്ട്രോണിക് പകർപ്പ് ലഭിക്കാനും സാധിക്കും.
ആവശ്യമെങ്കിൽ ചെറിയ സേവന നിരക്ക് നൽകി പ്ലാസ്റ്റിക് ആധാർ കാർഡ് വീട്ടുവിലാസത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചുതരുന്ന സൗകര്യവും ലഭ്യമാണ്.
മൊബൈൽ നമ്പർ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ അടുത്തുള്ള ആധാർ സേവന കേന്ദ്രത്തിലോ അക്ഷയ കേന്ദ്രത്തിലോ ബയോമെട്രിക് പരിശോധന നടത്തി പുതിയ പകർപ്പ് ലഭിക്കും.

3. വാഹനത്തിന്റെ താക്കോൽ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ
പുതിയ വാഹനങ്ങളിലെ സ്മാർട്ട് താക്കോലുകൾ സാധാരണ താക്കോലുകളല്ല. പ്രത്യേക സുരക്ഷാ സംവിധാനം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് സംവിധാനങ്ങളാണ് അവ.
താക്കോൽ നഷ്ടപ്പെട്ടതോ മോഷണം പോയതോ ആണെന്ന് സംശയമുണ്ടെങ്കിൽ ഉടൻ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ പരാതി നൽകണം.
നിങ്ങളുടെ ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതിയിൽ താക്കോൽ മാറ്റിവെക്കുന്നതിനുള്ള പരിരക്ഷ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ചെലവിന്റെ ഒരു ഭാഗമോ മുഴുവനോ ലഭിച്ചേക്കാം.
ശേഷം വാഹന നിർമ്മാതാവിന്റെ അംഗീകൃത സേവനകേന്ദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെടണം. വാഹനത്തിന്റെ രജിസ്ട്രേഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റും തിരിച്ചറിയൽ രേഖയും പരിശോധിച്ചശേഷം പുതിയ താക്കോൽ സുരക്ഷിതമായി പ്രോഗ്രാം ചെയ്ത് നൽകും. നോർമൽ കീയാണെങ്കിൽ ഇത്ര പ്രയാസമില്ലാതെ ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ്​ പകർപ്പെടുക്കാൻ കഴിയും.

നോർമൽ (മെക്കാനിക്കൽ) കീ നഷ്ടമായാൽ, വാഹനത്തിന്റെ കീ കോഡ് ലഭ്യമാണെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ ലോക്കിന്റെ കട്ട് പാറ്റേൺ കണ്ടെത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, അംഗീകൃത സർവീസ് സെന്ററിനോ പരിചയസമ്പന്നനായ ലോക്ക്സ്മിത്തിനോ പുതിയ കീ നിർമ്മിച്ചുനൽകാൻ കഴിയും. കീ കോഡ് ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, ലോക്ക് സിലിണ്ടർ പരിശോധിച്ച് അതിനനുസരിച്ച് പുതിയ കീ മുറിച്ചെടുക്കുന്നതാണ് പതിവ്. ഇതിന് സ്മാർട്ട് കീകളെപ്പോലെ ഇലക്ട്രോണിക് പ്രോഗ്രാമിംഗ് ആവശ്യമില്ല, അതിനാൽ ചെലവും സമയവും താരതമ്യേന കുറവായിരിക്കും.

4. ബാങ്ക് ഡെബിറ്റ് കാർഡ് അല്ലെങ്കിൽ എ.ടി.എം. കാർഡ് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ
ഇവിടെ ഓരോ നിമിഷത്തിനും വിലയുണ്ട്. കാരണം കാർഡ് ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
ആദ്യം ബാങ്കിന്റെ ഔദ്യോഗിക മൊബൈൽ ആപ്പിലൂടെയോ ഇന്റർനെറ്റ് ബാങ്കിങ് സേവനത്തിലൂടെയോ കാർഡ് ഉടൻ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കണം.
അത് സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ ബാങ്കിന്റെ ഉപഭോക്തൃ സേവനകേന്ദ്രത്തിൽ വിളിച്ച് കാർഡ് തടയണം.
ശേഷം പുതിയ കാർഡിന് അപേക്ഷിക്കാം. മിക്ക ബാങ്കുകളും ഏതാനും പ്രവൃത്തി ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പുതിയ കാർഡ് നൽകുന്നുണ്ട്.
കാർഡ് നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം അനധികൃത പണമിടപാടുകൾ നടന്നതായി കണ്ടെത്തിയാൽ ഉടൻ ബാങ്കിലും പോലീസിലും പരാതി നൽകണം.

5. ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ:
 ഇപ്പോൾ ഡിജിറ്റൽ ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ് മാത്രമായതിനാൽ ഈ ചോദ്യത്തിന്​ പ്രസക്​തിയില്ല എന്നുതന്നെ പറയാം.മുമ്പ്​ പ്രിന്‍റഡ്​ രൂപത്തിൽ മാത്രം ലഭ്യമായിരുന്ന കാലത്ത്​  റോഡ് ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക സേവനത്തിലൂടെ ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് ലൈസൻസിന് അപേക്ഷിക്കുകയോ ആർ ടി ഓഫീസിൽ ​രേഖകളുമായി പോവുകയോ വേണമായിരുന്നു.
ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ പോലീസ് പരാതിയുടെ രേഖയോ സ്വയംസാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ രേഖയോ ആവശ്യമായിരുന്നു.
ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്​ ഡിജിറ്റൽ രൂപത്തിലായതോടെ ഈ നൂലാമാലകളെല്ലാം ഒഴിവായി.

സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്ന തെറ്റായ വിവരങ്ങളെയോ അനധികൃത ഏജന്റുമാരെയോ ആശ്രയിക്കാതെ സർക്കാർ അംഗീകരിച്ച നടപടിക്രമങ്ങൾ പിന്തുടർന്നാൽ മിക്ക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും വേഗത്തിൽ പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ കഴിയും.
ബാങ്കുകൾ, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ, വാഹന നിർമ്മാതാക്കൾ എന്നിവയുടെ ആഭ്യന്തര നടപടിക്രമങ്ങളിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. അതിനാൽ അന്തിമമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക നിർദേശങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകണം.

ഡിസ്‌ക്ലെയിമർ: ഈ ലേഖനം ലഭ്യമായ ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങളും നിലവിലുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കി തയ്യാറാക്കിയതാണ്. സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ, ബാങ്കുകൾ, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ, ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ സേവനദാതാക്കൾ, വാഹന നിർമാതാക്കൾ എന്നിവരുടെ നടപടിക്രമങ്ങളിലും സേവനങ്ങളിലും കാലാനുസൃതമായി മാറ്റങ്ങൾ വന്നേക്കാം. അതിനാൽ ഏതെങ്കിലും രേഖയോ ഉപകരണമോ നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്, ഉപഭോക്തൃ സേവനകേന്ദ്രം, അല്ലെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഓഫീസിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും പുതിയ നിർദേശങ്ങൾക്കാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടത്. ഈ ലേഖനം പൊതുവിവരാവശ്യത്തിനായി മാത്രം തയ്യാറാക്കിയതാണ്; നിയമോപദേശമോ ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവോ ആയി കണക്കാക്കരുത്.