ബ്രഹ്മപുത്രയ്ക്ക് മുകളിൽ ചൈനയുടെ വമ്പൻ അണക്കെട്ട്; ഇന്ത്യയിൽ ജലസുരക്ഷാ ആശങ്ക.

ടിബറ്റിലൂടെ ഒഴുകുന്ന യാർലുങ് സാങ്പോ നദിയിൽ (ഇന്ത്യയിൽ ബ്രഹ്മപുത്ര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു) ചൈന നടപ്പാക്കുന്ന വമ്പൻ ജലവൈദ്യുത അണക്കെട്ട് പദ്ധതി വീണ്ടും അന്തർദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന ഈ പദ്ധതിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഇന്ത്യയിലും ബംഗ്ലാദേശിലും ജലസുരക്ഷ സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ ഉയരുന്നുണ്ട്.

യാർലുങ് സാങ്പോ ടിബറ്റിൽ നിന്ന് അരുണാചൽ പ്രദേശിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചാണ് ബ്രഹ്മപുത്രയായി ഒഴുകുന്നത്. തുടർന്ന് അസമിലൂടെ കടന്ന് ബംഗ്ലാദേശിലെത്തി ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്ന ഈ നദി കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ കുടിവെള്ളത്തിനും കൃഷിക്കും മത്സ്യബന്ധനത്തിനും പ്രധാന ആശ്രയമാണ്.

അണക്കെട്ട് പൂർത്തിയായാൽ നദിയുടെ സ്വാഭാവിക ജലപ്രവാഹത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാകുമോ എന്ന ചോദ്യമാണ് പ്രധാനമായും ഉയരുന്നത്. വരൾച്ചക്കാലത്ത് താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്ന ജലത്തിന്റെ അളവ് കുറയാനും അതിശക്തമായ മഴയുള്ള സമയങ്ങളിൽ ജലപ്രവാഹത്തിൽ അപ്രതീക്ഷിത വ്യതിയാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനും സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ചില ജലവിഭവ വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ ശാസ്ത്രീയ വിലയിരുത്തലുകൾ തുടരുകയാണ്.

അതേസമയം, പദ്ധതി പൂർണമായും ജലവൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിനായുള്ളതാണെന്നും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള ജലപ്രവാഹം തടസ്സപ്പെടില്ലെന്നും ചൈന മുൻപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. നദിയുടെ ഒഴുക്ക് തിരിച്ചുവിടുകയോ ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള ജലവിതരണം തടയുകയോ ചെയ്യില്ലെന്നാണ് ചൈനയുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട്.

ഇന്ത്യ ഈ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യത വേണമെന്നും ജലനിരപ്പ്, ജലപ്രവാഹം, അണക്കെട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി പങ്കുവെക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടുവരികയാണ്. ബ്രഹ്മപുത്ര പോലുള്ള അന്തർദേശീയ നദികളുടെ ഉപയോഗത്തിൽ അയൽരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസവും സഹകരണവും നിർണായകമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ചൈനയുടെ പദ്ധതി എങ്ങനെ നടപ്പാക്കപ്പെടും, അത് താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ജലലഭ്യതയെ എത്രത്തോളം സ്വാധീനിക്കും തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ വരും വർഷങ്ങളിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തതയാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അതുവരെ ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ വികസനങ്ങളും ഇന്ത്യ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.