മോദി സർക്കാരിന്റെ നിയമം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഭിന്നവിധി

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ സ്വതന്ത്രമായാൽ മാത്രം പോര, അത് നിഷ്പക്ഷമാണെന്ന് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ബോധ്യപ്പെടുകയും വേണം. ഇത് പറഞ്ഞത് പ്രതിപക്ഷത്തെ ഏതെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയ നേതാവല്ല; രാജ്യത്തെ പരമോന്നത നീതിപീഠമായ സുപ്രീം കോടതിയിലെ ജഡ്ജിയാണ്. മോദി സർക്കാർ പാസാക്കിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ നിയമന നിയമം ചോദ്യം ചെയ്തുള്ള ഹർജിയിൽ ഇന്നലെ വിധി പറഞ്ഞ രണ്ടംഗ ബെഞ്ചിലെ ജസ്റ്റിസ് ദീപാങ്കർ ദത്തയാണ് ഇത്തരമൊരു പരാമർശം നടത്തിയത്. ജസ്റ്റിസ് ദത്തയും ജസ്റ്റിസ് സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമയും അടങ്ങിയ ബെഞ്ച്, ഹർജി ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന് വിടേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായത്തിലെത്തി. ജസ്റ്റിസ് ദത്ത വലിയ ബെഞ്ചിലേക്ക് വിടേണ്ട സാഹചര്യമില്ലെന്ന നിലപാടെടുത്തപ്പോൾ, ജസ്റ്റിസ് ശർമ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണന ആവശ്യമായ വിഷയമാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എന്നാൽ വിഷയം ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിടുന്നതിൽ ഇരുവരും യോജിച്ചു. 2023 മാർച്ച് രണ്ടിന് സുപ്രീം കോടതിയുടെ അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച്, പാർലമെന്റ് നിയമം കൊണ്ടുവരുന്നതുവരെ പ്രധാനമന്ത്രി, ലോക്‌സഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് എന്നിവരടങ്ങിയ സമിതി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരുടെ നിയമനം ശുപാർശ ചെയ്യണമെന്ന് വിധിച്ചിരുന്നു. മലയാളിയായ ജസ്റ്റിസ് കെ.എം. ജോസഫ് അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ചായിരുന്നു ഏകകണ്ഠമായി ഈ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. തുടർന്ന് 2023 ഡിസംബറിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ പുതിയ നിയമം കൊണ്ടുവന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി, ലോക്‌സഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പ്രധാനമന്ത്രി നിർദേശിക്കുന്ന ഒരു കേന്ദ്രമന്ത്രി എന്നിവരടങ്ങിയ മൂന്നംഗ സമിതിയെയാണ് പുതിയ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നത്. ഇതോടെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ സാന്നിധ്യം ഒഴിവാക്കപ്പെടുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമിതിയിൽ സർക്കാരിന് രണ്ട് അംഗങ്ങളുടെ പ്രാതിനിധ്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇതോടെയാണ് പുതിയ നിയമത്തിന്റെ സ്വതന്ത്രതയും നിഷ്പക്ഷതയും സംബന്ധിച്ച ചോദ്യങ്ങൾ വീണ്ടും ശക്തമായത്. ജസ്റ്റിസ് ദീപാങ്കർ ദത്ത തന്റെ നിലപാടിൽ, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണമെന്നത് മാത്രമല്ല, അത് സ്വതന്ത്രമാണെന്ന് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് തോന്നുകയും വേണമെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിലവിലെ നിയമനരീതി എക്സിക്യൂട്ടീവിന് അമിതമായ സ്വാധീനം നൽകുന്നുണ്ടോ എന്നതടക്കമുള്ള ചോദ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം ഉന്നയിച്ചു. ബാറ്റ് ചെയ്യുന്ന ടീം തന്നെയാണ് അമ്പയറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതെങ്കിൽ, അമ്പയർ ശരിയായ തീരുമാനമെടുത്താലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഷ്പക്ഷത ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുമെന്ന ഉപമയും ജസ്റ്റിസ് ദത്ത മുന്നോട്ടുവച്ചു. അതേസമയം, വിഷയത്തിൽ അന്തിമ ഭരണഘടനാ പരിശോധന നടത്തേണ്ടത് അഞ്ചംഗ ബെഞ്ചാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ജസ്റ്റിസ് ശർമയും ജസ്റ്റിസ് ദത്തയും വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകളാണ് സ്വീകരിച്ചത്. ഒടുവിൽ വിഷയം ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്തിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിട്ടിരിക്കുകയാണ്. അതിനാൽ, നിലവിലെ നിയമന സംവിധാനത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുതയും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും സംബന്ധിച്ച നിർണായക നിയമചോദ്യങ്ങളാണ് ഇനി കൂടുതൽ വിപുലമായ ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയിലെത്തുക.