സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഭിന്നവിധി; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ നിയമന നിയമം ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിലേക്ക്.

ന്യൂഡൽഹി: മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണറെയും (CEC) തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാരെയും (EC) നിയമിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 2023ലെ നിയമത്തിനെതിരായ ഹർജികളിൽ സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഭിന്നവിധി. നിയമത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുത ചോദ്യം ചെയ്ത ഹർജികൾ അഞ്ച് അംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിടാൻ കോടതി തീരുമാനിച്ചു. 

ജസ്റ്റിസുമാരായ ദീപാങ്കർ ദത്ത, സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. വിഷയം വിശാല ബെഞ്ചിന് വിടണമോ എന്ന കാര്യത്തിലാണ് ഇരുവരും വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചത്. എന്നാൽ, ഹർജികളിലെ ഭരണഘടനാപരമായ പ്രധാന ചോദ്യങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനം എടുക്കുന്നതിനായി അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് രൂപീകരിക്കണമെന്ന് ഇരുവരും ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്തിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. 

2023ലെ നിയമപ്രകാരം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാരെ നിയമിക്കുന്ന സമിതിയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി, ലോക്സഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭയിലെ ഒരു അംഗം എന്നിവരാണ് ഉള്ളത്. നേരത്തെ സുപ്രീം കോടതി നിർദേശിച്ച സംവിധാനത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി, പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്നിവരായിരുന്നു സമിതിയിലുണ്ടായിരുന്നത്. 

ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന് പകരം കേന്ദ്രമന്ത്രിയെ ഉൾപ്പെടുത്തിയതാണ് ഹർജിക്കാരുടെ പ്രധാന എതിർപ്പ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും നിയമന സംവിധാനത്തിന്റെ നിഷ്പക്ഷതയും സംബന്ധിച്ച് സുപ്രധാന ഭരണഘടനാ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ടെന്നാണ് ഹർജിക്കാരുടെ വാദം. അതേസമയം, 2023ലെ സുപ്രീം കോടതി വിധി പാർലമെന്റ് നിയമം കൊണ്ടുവരുന്നതുവരെ മാത്രം ബാധകമായ ഇടക്കാല സംവിധാനമായിരുന്നുവെന്നാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ നിലപാട്. 

ജസ്റ്റിസ് ദീപാങ്കർ ദത്ത, സമിതിയിൽ കേന്ദ്രമന്ത്രിയെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് സ്വതന്ത്രമായ ഒരു പ്രതിരോധ ശക്തി നൽകുന്നില്ലെന്നും സമിതിയുടെ സ്വതന്ത്ര സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ടെന്നും നിരീക്ഷിച്ചു. മറുവശത്ത്, ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 145(3) പ്രകാരം വിഷയം ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് തന്നെ പരിഗണിക്കണമെന്നാണ് ജസ്റ്റിസ് സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമയുടെ നിലപാട്. 

അതിനാൽ 2023ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ നിയമത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുതയിൽ അന്തിമ വിധി ഇതുവരെ വന്നിട്ടില്ല. വിഷയം ഇനി അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വിശദമായി പരിഗണിക്കും.