മഴ മുന്നറിയിപ്പിന് പിന്നാലെ സ്കൂൾ അവധി; തീരുമാനമെടുക്കുന്നത് എങ്ങനെ? ആര്?

തോരാമഴയിൽ നാട് മുഴുവൻ ഭീതിയിലാകുമ്പോൾ കേരളം മുഴുവൻ ഒന്നടങ്കം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ജില്ലാ കലക്ടർമാരുടെ ഔദ്യോഗിക സോഷ്യൽ മീഡിയ പേജുകളിലേക്കാണ്. "നാളെ സ്കൂളുകൾക്ക് അവധിയുണ്ടോ?" എന്ന ആയിരക്കണക്കിന് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഒടുവിൽ വീഴുന്ന ആ ഒരു വരി ഉത്തരവ് ലക്ഷക്കണക്കിന് കുട്ടികൾക്കും രക്ഷിതാക്കൾക്കും വലിയ ആശ്വാസമാണ്. പക്ഷേ, കലക്ടറുടെ ആ ഒരു ഒപ്പിന് പിന്നിൽ പകൽ മുഴുവൻ നീളുന്ന കാലാവസ്ഥാ വിശകലനങ്ങളും, വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ അടിയന്തര ഏകോപനവും, കൃത്യമായ നിയമ നടപടികളുമുണ്ട്. മഴ അവധിയുടെ പശ്ചാത്തലവും നിയമവശങ്ങളും പരിശോധിക്കാം.

"നാളെ ജില്ലയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അവധി" എന്ന ഒറ്റവരി ഉത്തരവ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും വാർത്താ ചാനലുകളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ, അതിന് പിന്നിൽ മണിക്കൂറുകൾ നീളുന്ന വിവരശേഖരണവും വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ഏകോപനവുമുണ്ടെന്ന കാര്യം പലർക്കും അറിയില്ല.

കലക്ടർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപ്പോൾ അവധി പ്രഖ്യാപിക്കാനാകുമോ? എന്തൊക്കെയാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്? ഏതൊക്കെ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവ് ബാധകമാണ്? നിയമം പറയുന്നത് എന്താണ്? 

അടിസ്ഥാനം ദുരന്തനിവാരണ നിയമം

2005-ലെ ദേശീയ ദുരന്തനിവാരണ നിയമ (Disaster Management Act, 2005) പ്രകാരമാണ് പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങളുടെയും അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളുടെയും സമയത്ത് പൊതുജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ജില്ലാ കലക്ടർക്ക് പ്രത്യേക അധികാരം ലഭിക്കുന്നത്.

ഓരോ ജില്ലയിലെയും ജില്ലാ ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റിയുടെ (DDMA) ചെയർമാൻ ജില്ലാ കലക്ടറാണ്. കനത്ത മഴ, വെള്ളപ്പൊക്കം, മണ്ണിടിച്ചിൽ, കാറ്റ് തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അപകടസാധ്യത ഒഴിവാക്കാൻ ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ നിയമത്തിലെ സെക്‌ഷൻ 30, 34 എന്നിവ കലക്ടർക്ക് അധികാരം നൽകുന്നു.

2018-ലെ കേരള മഹാപ്രളയത്തിന് ശേഷം കാലാവസ്ഥാ മുന്നറിയിപ്പുകളും പ്രാദേശിക വിവരങ്ങളും കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തി അവധി പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന രീതിയാണ് വ്യാപകമായി പിന്തുടരുന്നത്.

കലക്ടർ ഒറ്റയ്ക്കല്ല തീരുമാനമെടുക്കുന്നത്

അവധി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിൽ അന്തിമ ഉത്തരവ് കലക്ടറുടേതാണെങ്കിലും അത് വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനമല്ല.

കേന്ദ്ര കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിന്റെ (IMD) മഴ മുന്നറിയിപ്പുകൾ, കേരള സംസ്ഥാന ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റിയുടെ മുന്നറിയിപ്പുകൾ, മഴയുടെ തത്സമയ വിവരങ്ങൾ, തഹസിൽദാർമാരിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ, നദികളിലെയും അണക്കെട്ടുകളിലെയും ജലനിരപ്പ്, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യത, മണ്ണിടിച്ചിൽ ഭീഷണി, റോഡുകളുടെ അവസ്ഥ, ഗതാഗത തടസ്സങ്ങൾ, സ്കൂൾ പരിസരത്തെ സാഹചര്യം, വിദ്യാർഥികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി യാത്ര ചെയ്യാൻ കഴിയുമോയെന്ന വിലയിരുത്തൽ എന്നിവയെല്ലാം പരിശോധിച്ച ശേഷമാണ് അന്തിമ തീരുമാനം കൈക്കൊള്ളുന്നത്.

ഒരു ജില്ലയിൽ മുഴുവൻ ഒരേ സാഹചര്യമല്ലെങ്കിൽ, ചിലപ്പോൾ നിർദിഷ്ട താലൂക്കുകൾക്കോ പ്രദേശങ്ങൾക്കോ മാത്രം അവധി പ്രഖ്യാപിക്കാറുണ്ട്.

ഏതൊക്കെ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ബാധകം?

കലക്ടറുടെ ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ള സർക്കാർ, എയ്ഡഡ്, അൺഎയ്ഡഡ്, സി.ബി.എസ്.ഇ., ഐ.സി.എസ്.ഇ., കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയങ്ങൾ, അങ്കണവാടികൾ, മദ്രസകൾ, മറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കാണ് അവധി ബാധകമാകുന്നത്. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ പ്രൊഫഷണൽ കോളജുകളെയും മറ്റ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഉത്തരവിൽ പ്രത്യേകം ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്.

അധ്യാപകർക്കും സ്ഥാപന മേധാവികൾക്കും അവധിയാണോ?

വിദ്യാർഥികൾക്ക് അവധിയായാലും എല്ലാ ജീവനക്കാർക്കും അവധി ലഭിക്കണമെന്നില്ല.

ദുരിതാശ്വാസ ക്യാംപുകളായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്കൂളുകളിലെ ഹെഡ്മാസ്റ്റർമാർ, പ്രിൻസിപ്പൽമാർ, അധ്യാപകർ, മറ്റ് ജീവനക്കാർ എന്നിവർക്ക് ആവശ്യമായാൽ ഡ്യൂട്ടിയിൽ ഹാജരാകാൻ കലക്ടർ നിർദേശം നൽകും. സ്കൂൾ കെട്ടിടങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ പരിശോധന, ക്യാംപ് ഏകോപനം, റവന്യൂ വകുപ്പിനെ സഹായിക്കൽ തുടങ്ങിയ ചുമതലകളും ഇവർക്ക് നൽകാറുണ്ട്. ഇതൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ ​പോലും ഹെഡ്​മാസ്റ്റർ, പ്രിൻസിപ്പൽ ചുമതല വഹിക്കുന്നവർ വിദ്യാഭാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നാണ്​ നിയമം.

ഉത്തരവ് ലംഘിച്ചാൽ?

കലക്ടറുടെ ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവ് ലംഘിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ചാൽ ദേശീയ ദുരന്തനിവാരണ നിയമത്തിലെ സെക്‌ഷൻ 51 പ്രകാരം നടപടിയെടുക്കാം. ഒരു വർഷം വരെ തടവും പിഴയും ലഭിക്കാവുന്നതാണ്. നിയമലംഘനം മൂലം അപകടമോ ജീവഹാനിയോ ഉണ്ടായാൽ ശിക്ഷ രണ്ട് വർഷം വരെ ഉയർത്താൻ വരെ വകുപ്പുണ്ട്​.

പരീക്ഷകൾക്ക് അവധി ബാധകമാണോ?

സാധാരണയായി പൊതുപരീക്ഷകൾ, സർവകലാശാല പരീക്ഷകൾ, മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച അഭിമുഖങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് കലക്ടറുടെ അവധി ബാധകമല്ലെന്ന് ഉത്തരവിൽ പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കാറുണ്ട്. അതീവ ഗുരുതരസാഹചര്യങ്ങളിൽ പരീക്ഷ മാറ്റിവെക്കുന്നത് ബന്ധപ്പെട്ട സർവകലാശാലയോ പരീക്ഷാ അതോറിറ്റിയോ പ്രത്യേകമായി തീരുമാനിക്കും.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ചിലപ്പോൾ രാവിലെ മാത്രം അവധി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്?

രാത്രിയിലെ കാലാവസ്ഥയും പുലർച്ചെയുണ്ടാകുന്ന സാഹചര്യവും പലപ്പോഴും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. രാത്രി വൈകിയും പുലർച്ചെയുമായി ലഭിക്കുന്ന പുതിയ മഴ വിവരങ്ങൾ, തഹസിൽദാർമാരുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ, റോഡുകളുടെ സ്ഥിതി, വെള്ളക്കെട്ട്, മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യത എന്നിവ വിലയിരുത്തിയ ശേഷമാണ് അന്തിമ തീരുമാനം എടുക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ചിലപ്പോൾ രാവിലെ ആറിനും ഏഴിനും ഇടയിൽ അവധി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്. തലേദിവസം രാത്രി തന്നെ കൂടിയാലോചനകൾ നടത്തി കഴിവതും രാത്രി ഒമ്പതിന്​ മുമ്പ്​ തന്നെ അവധി പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്ന് കലക്ടർമാർക്ക് നിർദേശമുണ്ട്.

വിദ്യാർഥികളുടെ അധ്യയന ദിനങ്ങൾ അനാവശ്യമായി നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കണമെന്നും, അതേസമയം അവരുടെ സുരക്ഷയിൽ യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയും ഉണ്ടാകരുതെന്നതുമാണ് ഈ തീരുമാനങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന പരിഗണന. മഴ കനക്കുമ്പോഴുള്ള സ്കൂൾ അവധി എന്നത് വെറുമൊരു പ്രഖ്യാപനമല്ല; കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി ദുരന്തനിവാരണ നിയമത്തിന്റെ പിൻബലത്തിൽ കൈക്കൊള്ളുന്ന നിർണായക തീരുമാനമാണ്.