വിപ്ലവ നായകന് പ്രണാമം... വി.എസ്. എന്ന രാഷ്ട്രീയ ശൈലി.

 കേരളം ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനെ മാത്രമല്ല, ഒരു കാലഘട്ടത്തെയാണ് ഇന്ന് ഓർക്കുന്നത്. അധികാരത്തിന്റെ തിളക്കത്തേക്കാൾ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തെ വിലമതിച്ച, ഔദ്യോഗിക പദവികളേക്കാൾ പോരാട്ടവീര്യത്തെ നെഞ്ചിലേറ്റിയ ഒരു നേതാവായിരുന്നു വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആശയങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ പകർത്തിയ അപൂർവ നേതാക്കളിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം ചരിത്രത്തിൽ എന്നും ഓർമിക്കപ്പെടും.

തൊഴിലാളികളുടെ സമരമുഖത്ത് നിന്ന് കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം വരെ എത്തിയ യാത്ര അധികാരമോഹത്തിന്റെ കഥയായിരുന്നില്ല; ആശയങ്ങളുടെ വഴിയിലൂടെയുള്ള പോരാട്ടത്തിന്റെ കഥയായിരുന്നു. അഴിമതിക്കെതിരെ സ്വന്തം സർക്കാരിനെയും സ്വന്തം പാർട്ടിയെയും വിമർശിക്കാൻ മടിക്കാത്ത ധൈര്യമാണ് വി.എസിനെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനാക്കിയത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ പോലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ സത്യസന്ധതയെ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടില്ല.

വി.എസ്. ജീവിച്ച കാലത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം സി.പി.ഐ.(എം)യുടെ വളർച്ചയ്ക്കുവേണ്ടി സമർപ്പിച്ചതായിരുന്നു. എന്നാൽ, അതേ പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ തന്നെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും നേതൃത്വ പോരാട്ടങ്ങളും അദ്ദേഹം നേരിടേണ്ടിവന്നു. വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനും പിണറായി വിജയനും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായഭിന്നത കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. അത് വ്യക്തിപരമായ വൈരമായിരുന്നുവെന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പറയാനാകില്ലെങ്കിലും, പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനശൈലിയിലും നേതൃത്വ സമീപനത്തിലും ഉണ്ടായ വ്യത്യാസങ്ങൾ പലപ്പോഴും പൊതുചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചു.

2007-ലെ ദേശാഭിമാനി ലേഖന വിവാദം ആ ഭിന്നതയുടെ പ്രധാന അധ്യായമായി മാറി. പാർട്ടിയിലെ ചില നേതാക്കളുടെ ബന്ധുനിയമനങ്ങളെയും അധികാരകേന്ദ്രികരണത്തെയും വിമർശിച്ച ലേഖനം വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിന് വഴിവെച്ചു. കേന്ദ്രനേതൃത്വം വരെ ഇടപെടേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായത് സി.പി.ഐ.(എം)യുടെ ചരിത്രത്തിൽ അപൂർവമായിരുന്നു. ആശയപരമായ സംവാദങ്ങൾക്കുള്ള ഇടം ചുരുങ്ങുകയാണെന്ന വിമർശനവും അന്ന് ശക്തമായി ഉയർന്നു.

വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. വി.എസ്. സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്നു. പിന്നീട് പിണറായി വിജയന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സി.പി.ഐ.(എം)യും എൽ.ഡി.എഫും തുടർച്ചയായി പത്ത് വർഷം കേരളം ഭരിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനവും ക്ഷേമപദ്ധതികളും ഭരണനേട്ടങ്ങളായി സർക്കാർ ഉയർത്തിക്കാട്ടി. അതേസമയം, സ്വർണക്കടത്ത് കേസ്, ലൈഫ് മിഷൻ, മാസപ്പടി വിവാദം, എ.ഐ. ക്യാമറ ഇടപാട് തുടങ്ങി നിരവധി വിഷയങ്ങൾ സർക്കാരിനെതിരെ ഉയർന്നു. ഈ വിഷയങ്ങളിൽ പലതും അന്വേഷണങ്ങളുടെയും നിയമനടപടികളുടെയും ഭാഗമായി തുടരുകയാണ്. എന്നാൽ, ഒരു കാലത്ത് അഴിമതിക്കെതിരെ ഏറ്റവും ശക്തമായി ശബ്ദമുയർത്തിയ പ്രസ്ഥാനം ഇന്ന് അത്തരം ആരോപണങ്ങൾക്ക് മറുപടി പറയേണ്ട സാഹചര്യം നേരിടുകയാണെന്ന വിമർശനം ശക്തമായി.

പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ വിമർശന ശബ്ദങ്ങൾ കുറഞ്ഞുവെന്നും, തീരുമാനങ്ങൾ കൂടുതൽ കേന്ദ്രീകൃതമായെന്നും, വി.എസ്. പ്രതിനിധാനം ചെയ്ത തുറന്ന സംവാദത്തിന്റെ സംസ്കാരം ക്ഷയിച്ചുവെന്നുമുള്ള വിലയിരുത്തലുകൾ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ആവർത്തിച്ച് ഉന്നയിക്കുന്നു. അതേസമയം, പാർട്ടി നേതൃത്വം ഈ വിലയിരുത്തലുകൾ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല; സംഘടനാപരമായ ഐക്യവും ഭരണസ്ഥിരതയുമാണ് മുൻഗണനയെന്നാണ് അവരുടെ നിലപാട്.

വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദന്റെ ഓർമ്മകൾ വീണ്ടും ചർച്ചയായത് 2026-ലെ ദേശാഭിമാനി വാരാന്തപ്പതിപ്പിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ വിവാദത്തോടെയായിരുന്നു. വി.എസിനെ അനുസ്മരിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ പ്രത്യേക പതിപ്പ് ആദ്യം വിതരണം ചെയ്യാതിരിക്കുകയും, "കള്ളൻ വിജയൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള ഒരു ലേഖനം ഒഴിവാക്കിയ ശേഷമാണ് പിന്നീട് പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയതെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നത്. ഇതിനെ തുടർന്ന് വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദം ഉയർന്നു. ദേശാഭിമാനി മാനേജ്മെന്റ് സാങ്കേതിക കാരണങ്ങളാണ് വിതരണത്തിലെ കാലതാമസത്തിന് കാരണമെന്ന് വിശദീകരിച്ചെങ്കിലും, സംഭവം പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് വീണ്ടും വഴിവെച്ചു. ലേഖകൻ പിന്നീട് എഡിറ്റ് ചെയ്യാത്ത പതിപ്പ് സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പുറത്തുവിട്ടതും വിവാദത്തിന് ആക്കം കൂട്ടി.

ഇന്ന് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനെ ഓർക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം മാത്രം ഓർക്കുന്നത് മതിയാകില്ല. അദ്ദേഹം ഉയർത്തിയ ചോദ്യങ്ങളും നിലപാടുകളും രാഷ്ട്രീയ ധാർമികതയും കൂടിയാണ് ഓർക്കേണ്ടത്. അധികാരത്തിലായാലും പ്രതിപക്ഷത്തായാലും ജനങ്ങളുടെ ഭാഗത്ത് നിൽക്കുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം. സ്വന്തം പാർട്ടിക്കുള്ളിലും തെറ്റെന്ന് തോന്നിയത് തുറന്നുപറയാൻ മടിക്കാത്ത നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

ചരിത്രം നേതാക്കളെ വിലയിരുത്തുന്നത് അവർ എത്രകാലം അധികാരത്തിലിരുന്നു എന്നതുകൊണ്ടല്ല; അവർ അധികാരത്തെ എങ്ങനെ ഉപയോഗിച്ചു എന്നതുകൊണ്ടാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ ഇന്നും ഒരു മുൻമുഖ്യമന്ത്രി എന്നതിലുപരി, ഒരു രാഷ്ട്രീയ മനസ്സാക്ഷിയായി പലരും ഓർക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് — ആശയങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ദുർബലമാകും; ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ അധികാരം മാത്രം ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തെ നിലനിർത്തുകയില്ല.