ശ്വാസകോശത്തിനുള്ളിൽ ക്യാമറ എത്തുമ്പോൾ; ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിയെക്കുറിച്ച് അറിയേണ്ടതെല്ലാം

ശ്വാസകോശത്തെയും ശ്വാസനാളങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്ന ചില രോഗങ്ങളുടെ കാരണം കണ്ടെത്താൻ ഡോക്ടർമാർ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രധാന പരിശോധനകളിലൊന്നാണ് ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി. വയറിനുള്ളിലെ ഭാഗങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ എൻഡോസ്കോപ്പി ഉപയോഗിക്കുന്നതുപോലെ, ശ്വാസനാളത്തിന്റെയും ബ്രോങ്കസുകളുടെയും ഉൾഭാഗം നേരിട്ട് കാണാനും ആവശ്യമായാൽ അവിടെനിന്ന് സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിക്കാനും ഈ പരിശോധന സഹായിക്കുന്നു.

 എന്താണ് ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി?

അറ്റത്ത് ചെറിയ ക്യാമറയും ലൈറ്റും ഘടിപ്പിച്ച നേർത്ത, വഴക്കമുള്ള ട്യൂബ് ഉപയോഗിച്ചാണ് സാധാരണ ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി നടത്തുന്നത്. ഇത് മൂക്കിലൂടെയോ വായിലൂടെയോ തൊണ്ടയിലൂടെ ശ്വാസനാളത്തിലേക്ക് കടത്തിവിടുന്നു.

ക്യാമറയിൽ ലഭിക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ മോണിറ്ററിൽ കണ്ടുകൊണ്ട് ഡോക്ടർക്ക് ശ്വാസനാളത്തിനുള്ളിലെ വീക്കം, അണുബാധയുടെ സൂചനകൾ, അസാധാരണ വളർച്ചകൾ, രക്തസ്രാവം, തടസ്സങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ പരിശോധിക്കാം.

ആവശ്യമായാൽ ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിലൂടെ തന്നെ കഫം, ദ്രാവകം, കോശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ചെറിയ ടിഷ്യൂ സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിച്ച് ലബോറട്ടറിയിൽ പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യാം.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി ചെയ്യുന്നത്?

എല്ലാ ചുമയ്ക്കും ശ്വാസംമുട്ടലിനും ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി ആവശ്യമില്ല. മറ്റ് പരിശോധനകളിലൂടെ കാരണം വ്യക്തമായില്ലെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേകമായ സംശയങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ ഡോക്ടർ ഇത് നിർദ്ദേശിക്കാം.

പ്രധാന സാഹചര്യങ്ങൾ:

നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ചുമ: കാരണം കണ്ടെത്താൻ മറ്റ് പരിശോധനകൾ പര്യാപ്തമല്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ.

ചുമയ്ക്കുമ്പോൾ രക്തം വരുന്നത് (Hemoptysis): രക്തസ്രാവത്തിന്റെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ.

X-ray/CT scan-ൽ അസാധാരണത: ശ്വാസകോശത്തിലോ ശ്വാസനാളത്തിലോ കണ്ട സംശയാസ്പദമായ മാറ്റങ്ങൾ കൂടുതൽ പരിശോധിക്കാൻ.

ബയോപ്സി: സംശയാസ്പദമായ ഭാഗത്തുനിന്ന് ടിഷ്യൂ സാമ്പിൾ എടുത്ത് ക്യാൻസർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രോഗങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ.

അണുബാധ കണ്ടെത്താൻ: ചില പ്രത്യേക ശ്വാസകോശ അണുബാധകളുടെ പരിശോധനയ്ക്കായി ശ്വാസകോശത്തിൽനിന്ന് ദ്രാവകമോ സാമ്പിളുകളോ ശേഖരിക്കാൻ.

ശ്വാസനാളത്തിലെ തടസ്സങ്ങൾ: ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ പുറത്തുനിന്നുള്ള വസ്തുക്കൾ, കട്ടിയുള്ള കഫം തുടങ്ങിയവ നീക്കം ചെയ്യാൻ.

ശ്വാസനാളത്തിലെ അസാധാരണ മാറ്റങ്ങൾ: നേരിട്ട് പരിശോധിക്കുന്നതിനും ആവശ്യമായ ചികിത്സാ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനും.

ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിയിലൂടെ ബയോപ്സി എടുക്കാമോ?

ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിലൂടെ ചെറിയ ഉപകരണങ്ങൾ കടത്തിവിട്ട് സംശയമുള്ള ഭാഗത്തുനിന്ന് ടിഷ്യൂ സാമ്പിൾ എടുക്കാം. കൂടാതെ ശ്വാസകോശത്തിൽനിന്നുള്ള ദ്രാവകം ശേഖരിക്കുന്ന Bronchoalveolar Lavage (BAL) പോലുള്ള നടപടികളും ചില രോഗികളിൽ നടത്താറുണ്ട്.

ഇവയെല്ലാം രോഗനിർണയത്തിന് സഹായിക്കുന്ന പരിശോധനകളാണ്. ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി മാത്രം കൊണ്ട് ക്യാൻസറോ TB-യോ ഉറപ്പിക്കണമെന്നില്ല; ലഭിക്കുന്ന സാമ്പിളുകളുടെ ലബോറട്ടറി പരിശോധനയുടെ ഫലവും മറ്റ് പരിശോധനകളും കൂടി വിലയിരുത്തിയാണ് അന്തിമ രോഗനിർണയം നടത്തുന്നത്.

 ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിക്ക് വേദനിക്കുമോ?

സാധാരണയായി ലോക്കൽ അനസ്തേഷ്യ ഉപയോഗിച്ച് തൊണ്ടയിലെയും മൂക്കിലെയും ഭാഗം മരവിപ്പിക്കുകയും, ആവശ്യാനുസരണം sedation നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ വലിയ വേദന സാധാരണ ഉണ്ടാകാറില്ല.

എന്നാൽ പരിശോധനയ്ക്കിടെ ചുമ, തൊണ്ടയിൽ അസ്വസ്ഥത, സമ്മർദ്ദം അല്ലെങ്കിൽ ശ്വാസം മുട്ടുന്നതുപോലുള്ള താൽക്കാലിക തോന്നൽ ഉണ്ടാകാം.

Sedation നൽകുന്നുണ്ടോ, എത്രമാത്രം നൽകുന്നു തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ രോഗിയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതിയും പരിശോധനയുടെ രീതിയും അനുസരിച്ച് മാറും.

 ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിക്ക് പ്രധാനമായും രണ്ട് രീതികളുണ്ട്

1. Flexible Bronchoscopy

വഴക്കമുള്ള നേർത്ത ട്യൂബ് ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയാണിത്. സാധാരണയായി രോഗനിർണയം, സാമ്പിൾ ശേഖരണം, ചില ചെറിയ ചികിത്സാ നടപടികൾ എന്നിവയ്ക്കാണ് കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

2. Rigid Bronchoscopy

കട്ടിയുള്ള rigid tube ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയാണിത്. സാധാരണയായി ഓപ്പറേഷൻ തിയേറ്റർ സാഹചര്യത്തിൽ അനസ്തേഷ്യ നൽകി നടത്താറുണ്ട്. വലിയ ശ്വാസനാളത്തിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യൽ, ചില ഗുരുതരമായ രക്തസ്രാവ സാഹചര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കൽ, വലിയ ഉപകരണങ്ങൾ ആവശ്യമായ ചില ചികിത്സകൾ എന്നിവയിൽ ഇത് പ്രയോജനപ്പെടാം.

 EBUS എന്താണ്?

EBUS (Endobronchial Ultrasound) ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിയോട് ചേർന്നുള്ള ഒരു പ്രത്യേക സാങ്കേതികവിദ്യയാണ്.

ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിന്റെ അറ്റത്തുള്ള അൾട്രാസൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് ശ്വാസനാളത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ഘടനകളും lymph nodes-ഉം തിരിച്ചറിയാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ആവശ്യമായ സ്ഥലത്തുനിന്ന് needle biopsy എടുത്ത് പരിശോധന നടത്താം.

ശ്വാസകോശ ക്യാൻസർ സംശയമുള്ളപ്പോൾ lymph nodes പരിശോധിക്കുന്നതിനും രോഗത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വിലയിരുത്തുന്നതിനും EBUS വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പരിശോധനയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

 പരിശോധനയ്ക്ക് മുമ്പ് എന്തൊക്കെ ശ്രദ്ധിക്കണം?

 എല്ലാ ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പിക്കും ഒരേ fasting നിർദ്ദേശമല്ല. ആശുപത്രിയും sedation/anesthesia രീതിയും അനുസരിച്ച് നിർദ്ദേശങ്ങൾ മാറാം.

പരിശോധനയ്ക്ക് മുമ്പ് എത്ര മണിക്കൂർ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ആശുപത്രി/ഡോക്ടർ നൽകുന്ന നിർദ്ദേശം കൃത്യമായി പാലിക്കണം.

രക്തം കട്ടപിടിക്കുന്നത് തടയുന്ന മരുന്നുകൾ (blood thinners) കഴിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ നിർബന്ധമായും ഡോക്ടറെ അറിയിക്കണം. സ്വയം മരുന്ന് നിർത്തരുത്.

പ്രമേഹത്തിനുള്ള മരുന്നുകൾ, മറ്റ് സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്ന മരുന്നുകൾ, മരുന്നുകളോടുള്ള അലർജി എന്നിവയും മുൻകൂട്ടി അറിയിക്കണം.

sedation നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷം സ്വയം വാഹനം ഓടിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. കൂടെ ഒരാൾ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത് സുരക്ഷിതമാണ്.

പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷം എന്ത് സംഭവിക്കും?

തൊണ്ടയിൽ local anaesthetic ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ മരവിപ്പ് മാറുന്നതുവരെ ഭക്ഷണമോ വെള്ളമോ കഴിക്കരുത് എന്ന് ഡോക്ടർ നിർദ്ദേശിച്ചേക്കാം. ഇത് സാധാരണയായി കുറച്ച് സമയം മാത്രമേ നീണ്ടുനിൽക്കൂ.

Sedation നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ കുറച്ച് സമയം മയക്കം, ക്ഷീണം, തലകറക്കം എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം.

പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷം ചെറിയ തൊണ്ടവേദന, ചുമ, ശബ്ദത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റം, ചിലപ്പോൾ ചെറിയ അളവിൽ രക്തം കലർന്ന കഫം എന്നിവ ഉണ്ടാകാം. സാധാരണയായി ഇവ താൽക്കാലികമാണ്.

എന്നാൽ ശ്വാസംമുട്ടൽ കൂടുക, നെഞ്ചുവേദന, വലിയ തോതിൽ രക്തം വരിക, ഉയർന്ന പനി തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഉടൻ ചികിത്സ തേടണം.

ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി ഒരു ശസ്ത്രക്രിയയല്ല; പ്രധാനമായും രോഗനിർണയത്തിനും ചില ചികിത്സാ നടപടികൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്ന minimally invasive പരിശോധനയാണ്. എല്ലാവർക്കും ഇത് ആവശ്യമായി വരില്ല.

X-ray, CT scan, sputum test തുടങ്ങിയ സാധാരണ പരിശോധനകളിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ പര്യാപ്തമല്ലാത്തപ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ ശ്വാസനാളത്തിനുള്ളിൽ നേരിട്ട് പരിശോധിക്കുകയോ സാമ്പിൾ എടുക്കുകയോ ആവശ്യമായപ്പോൾ ഡോക്ടർ ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി നിർദ്ദേശിക്കാം.

അതിനാൽ “ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി നിർദ്ദേശിച്ചു” എന്നത് ക്യാൻസർ ഉണ്ടെന്നർത്ഥമല്ല. രോഗത്തിന്റെ കാരണം കൂടുതൽ കൃത്യമായി കണ്ടെത്താനുള്ള ഒരു പരിശോധന മാത്രമാണിത്.

ശ്വാസകോശത്തിനുള്ളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ പുറത്തുനിന്ന് മാത്രം കണ്ടുപിടിക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ, അകത്തേക്ക് നേരിട്ട് നോക്കാനും ആവശ്യമായാൽ സാമ്പിൾ എടുക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന മെഡിക്കൽ ഉപകരണമാണ് ബ്രോങ്കോസ്കോപ്പി.പരിശോധനയെക്കുറിച്ച് ഭയപ്പെടുന്നതിനേക്കാൾ, എന്തിനാണ് ഇത് നിർദ്ദേശിച്ചതെന്നും എന്താണ് കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതെന്നും ഡോക്ടറോട് ചോദിച്ചറിയുന്നതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

Disclaimer: ഈ ലേഖനം പൊതുവായ ആരോഗ്യവിവരത്തിനാണ്. വ്യക്തിയുടെ രോഗാവസ്ഥ, മരുന്നുകൾ, sedation/anesthesia എന്നിവ അനുസരിച്ച് പരിശോധനയ്ക്ക് മുമ്പും ശേഷവും പാലിക്കേണ്ട നിർദ്ദേശങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെടാം.